معرفي مقاله ( سواد اطلاعاتي )

رويكرد فراشناختي به سواد اطلاعاتي

مرضيه بردستاني

مرضيه بردستاني . رويكرد فراشناختي به سواد اطلاعاتي . آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، ۱۳۸۳.

چكيده
    رشد و توسعه مفهوم سواد اطلاعاتي در دهه هاي اخير معلول فزوني و تنوع اطلاعات نظام هاي اطلاعاتي است . تعاريف موجود نشان مي دهد اگر چه اين مقوله از زواياي مختلف مورد بررسي قرار گرفته توانايي مكان يابي ، ارزيابي و استفاده صحيح از اطلاعات پيام اصلي آن مي باشد . افراد با سواد اطلاعاتي با داشتن " تفكري مستدل و منتقدانه " مبتني بر شناخت توانايي آمايش اطلاعات و استفاده صحيح از آن را در موقعيت هاي گوناگون دارا بوده و به علت شناخت دقيق ماهيت مسئله ، انديشيدن اصولي و كشف روابط بين امور به دنبال خلق نتايج تازه هستند . يكي از روشهاي ايجاد يادگيري مستمر ( مادام العمر ) كه از ويژگيهاي افراد با سواد اطلاعاتي بوده و سبب تغييرات پايدار در تواناييهاي فرد مي شود ، آموزش مهارتهاي صحيح جستجوي اطلاعات است . در آموزش مهارتهاي اطلاع يابي آنچه مهم است يادگرفتن مهارتهايي است كه در جهت دانستن و حل مسئله اطلاعاتي بوده و با دانش فراشناخت ارتباط نزديكي دارد .

انجمن كتابخانه هاي عمومي استان تهران

نخستين جلسه انجمن کتابخانه­های عمومی استان تهران با توجه به قانون جديد تاسيس و نحوه اداره کتابخانه­های عمومی کشور در استانداری تهران تشکيل شد.

به گزارش روابط عمومی استانداری تهران، محمد حسين ملک احمدی دبير کل هيات امناء کتابخانه­های عمومی کشور نيز در اين جلسه با بيان اينکه از 450 کتابخانه در سال 1368 به 1600 کتابخانه در سال 1384 رسيده­ايم، گفت: در کنار توسعه فيزيکی کتابخانه­ها، مشکلات جدی در بحث تامين نيروی انسانی و تجهيز امکانات کتابخانه­ها موجود دارد. 

ملک احمدی با بيان اين جمله که با توجه به قابليتهای استان تهران اميد واريم وضعيت کتابخانه­های عمومی در تهران الگويی برای ديگر نقاط کشور باشد، تصريح کرد: در قانون جديد مديريت هيات امنايی کتابخانه­ها علاوه بر دريافت حداقل نيم درصد از درآمد شهرداريها، از کمکهای دولتی و بخش خصوصی نيز می­توان استفاده کرد.

وی اختياراتی که در اين قانون جديد برای اداره کتابخانه­ها تفويض شده را موجب رفع بسياری از مشکلات کنونی عنوان نمود و خواستار حمايت استاندار و مديريتهای استانی برای توسعه و تجهيز کتابخانه­های استان تهران شد.

لازم به توضيح است ترکيب انجمن کتابخانه­های استان تهران شامل افراد ذيل می­باشد: دکتر علی اکبر رحمانی استاندار تهران (رئيس)، مينا خواجه نوری مشاور وزير و مديرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران (دبير انجمن) و اعضاء انجمن نيز شامل دکتر عباس حری، علی اوسط هاشمی، امير علی محبی، دکتر محمد جواد فرشباف و سرکار خانم دکتر اشرف بروجردی است که طی احکام جداگانه­ای از سوی استاندار تهران به عضويت انجمن کتابخانه­های عمومی استان تهران منصوب شدند.  خبر از علي رضا گنجي

اجراي اولين طرح اطلاع‌رساني در زمينه معرفي فعالان حوزه IT توسط IRITN.com

طرح اطلاع‌رساني و ايجاد بستري مناسب جهت ارائه خدمات و يا محصولات فعالان حوزه IT توسط شبكه فن آوري اطلاعات ايران http://www.IRITN.com راه‌اندازي گرديد.
به گزارش بخش خبر شبكه فن آوري اطلاعات ايران، در اين طرح كه بالغ بر 4ماه از زمان تجزيه‌تحليل آن مي‌گذرد سعي شده تا با استفاده از جديدترين و بهينه‌ترين سيستم‌هاي مديريتي، پياده سازي گردد. امكان عضويت رايگان، اعتبار اوليه رايگان، استفاده از سيستم مديريتي باشگاه IT با امكانات حرفه‌اي جهت هر كاربر، ارسال اتوماتيك‌ ايميل‌هاي تائيدكننده هر بخش از فعاليت كاربر از جمله قابليتهاي ويژه اين سيستم مي‌باشد.
طرح اطلاع‌رساني و ايجاد بستري مناسب جهت ارائه خدمات و يا محصولات فعالان حوزه IT توسط شبكه فن آوري اطلاعات ايران http://www.IRITN.com راه‌اندازي گرديد.
به گزارش بخش خبر شبكه فن آوري اطلاعات ايران، در اين طرح كه بالغ بر 4ماه از زمان تجزيه‌تحليل آن مي‌گذرد سعي شده تا با استفاده از جديدترين و بهينه‌ترين سيستم‌هاي مديريتي، پياده سازي گردد. امكان عضويت رايگان، اعتبار اوليه رايگان، استفاده از سيستم مديريتي باشگاه IT با امكانات حرفه‌اي جهت هر كاربر، ارسال اتوماتيك‌ ايميل‌هاي تائيدكننده هر بخش از فعاليت كاربر از جمله قابليتهاي ويژه اين سيستم مي‌باشد...ادامه مطلب 

معرفي مقاله ( سواد اطلاعاتي )

سواد اطلاعاتي:روش اصلاحي براي همه مدارس*

 

نوشته: لسلي فارمر
گروه روانشناسي آموزشي، اداره و مشاوره دانشگاه ايالتي كاليفرنيا، امريكا
ترجمه:حسن صياميان
كارشناس ارشد اطلاع رساني پزشكي و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي استان مازندران
  افسانه شهرابي
كارشناس علوم كتابداري و اطلاع رساني پزشكي

چكيده

در جامعه اطلاعاتي و عصر اطلاعات، دستيابي و نيل به سواد اطلاعاتي امري ضروري و حياتي است. نياز دانش آموزان براي دستيابي  به منابع موثق و معتبر و كارآمد بر همگان مبرهن و آشكار است.  مطمئنا از آنجا كه  آموزش  بر اساس  استانداردها  ارزيابي را  ساده و تمايز  ميان موسسات را آشكار مي نمايد به زودي  اين امر عمومي و فراگير خواهد شد. اين موضوع از لحاظ نظري به پايه اي بودن دانش مي پردازد. البته دانش استاندارد يك موضوع است و بكارگيري آن يك موضوع ديگر. براي بكارگيري استانداردها تعهد و فعاليت در سطح مدارس مورد نياز است. به منظور رسيدن دانش آموزان به موفقيتهاي چشمگير، فعاليت ها بايد برنامه ريزي شده و بر اساس تحقيقات منتقل و ارزيابي شوند. موارد پژوهش ضمن عمل مطالعاتي تحقيقات عملي كه در ادامه مي آيد ، نمونه اي از چنين مكمل هايي را در اختيار ما ميگذارد.... متن اصلي 
كليد واژه: سواد اطلاعاتي، مدارس

معرفي مقاله ( نقش كتابدار

تحليل و بازآفرينی نقش كتابداران و اطلاع رسانان در عصر تحول

در: مجموعه مقالات هفتمين همايش كتابداران سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، رشت19-21 اسفند 1382. تهران: مركز مدارك علمي و انتشارات سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، 1383.

دكتر رحمت الله فتاحي

دانشيار گروه كتابداري و اطلاع رساني

دانشگاه فردوسي مشهد

چکيده

 

حوزه کتابداری و اطلاع رسانی، همانند بسیاری از حوزه های دانش بشری، در تعامل با جامعه و شرائط جدیدی که به وجود آمده است از تحولات گوناگون عصر خود تاثیر گرفته و بر آنها نیز تاثیر می گذارد. طی دو دهه اخیر که فناوریهای جدید کاربرد گسترده ای در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی یافته و محیط اطلاعاتی بسیار متحول شده است،  تلاشهایی به منظور بازنگری در نقش و کارکردهای کتابداران صورت گرفته و می گیرد که بیانگر واکنش منطقی حرفه نسبت به تحولات و شرایط است. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی به بررسی دیدگاههای مطرح در زمینه آینده حرفه کتابداری و اطلاع رسانی پرداخته و تلاش دارد تا آنچه را که باید به منزله نقش جدید این حرفه تعریف و تبیین گردد مورد ارزیابی قرار دهد. از جمله زمینه هایی که لازم است کتابداران در آنها به طور جدی ایفای نقش کنند ارزيابي و گزینش کیفی منابع اطلاعاتی، سازماندهي خلاقانه اطلاعات و دانش، طراحی نظامهای اطلاعاتی کاربرمدار، مشاوره اطلاعاتی و پژوهشی، ارائه خدمات اطلاع رساني از راه دور، آموزش سواداطلاعاتی و توانمند سازی جامعه، و نهايتا مدیریت دانش می باشد. مقاله با ارائه چارچوب نظری و راهکارهای تحقق نقش جدید کتابداران،  بویژه همخوان سازی برنامه های  آموزشی با شرایط و نیازهای جدید و افزایش برون گرایی به جای واگرایی،  راهبری به جای دنباله روی، خلاقیت به جای تکرار، به ارائه معیارهایی جدید برای ارزیابی خدمات کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی می پردازد. در پایان، این گونه نتیجه گیری می کند که حرفه کتابداری و اطلاع رسانی با تبیین نقش جدید خود همچنان مدیریت حوزه اطلاعات و اطلاع رسانی  را در آینده نیز در کنترل خود خواهد داشت....متن اصلي 

 

 

 

معرفي مقاله ( سواد اطلاعاتي )

كاربرد مولفه هاي سواد اطلاعاتي در مديريت دانش سازمانها

محمد حسن زاده

محمد حسن زاده . كاربرد مولفه هاي سواد اطلاعاتي در مديريت دانش سازمانها. آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، ۱۳۸۳.

چكيده
    با توجه به اهميت مديريت دانش در سازمانها و تاكيد برنامه چهارم توسعه كشور به توسعه مبتني بر دانايي و جايگاه ويژه سواد اطلاعاتي در برنامه هاي مديريت دانش ، تبيين اين موضوع ضروري به نظر مي رسد . در اين مقاله تلاش شده تا ابتدا تعاريف ، مفاهيم سواد اطلاعاتي از ديد تحقيقات – مدار و سازمان – مدار مورد بررسي قرار بگيرد ، سپس مديريت دانش و فرآيندهاي آن به بحث و بررسي گذاشته شود و پس از آن جايگاه سواد اطلاعاتي در مديريت دانش مورد توجه قرار گيرد . در اين قسمت سواد اطلاعاتي در سه دسته عمده : الف ) سواد اطلاعاتي مديريتي ب ) سواد اطلاعاتي سازماني ج ) سواد اطلاعاتي تخصصي بحث شده است . در پايان با نگاهي اجمالي به وضعيت كنوني سازمانهاي ايراني و بررسي مسائل و مشكلات موجود ، راهكارهايي به عنوان پيشنهاد ارائه مي شود . در اين مقاله علاوه بر موارد مذكور ، سعي شده تا مفهوم سواد اطلاعاتي فراتر از كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني و در سطح كل جامعه و در جهت ارتقاي مديريت دانش در سازمانها مورد توجه قرار گيرد .
    اين مقاله از چندين جهت مي تواند حائز اهميت باشد :
  مديريت دانش را به عنوان يكي از اركان توسعه برنامه چهارم كشور مورد بررسي قرار مي دهد كه به عنوان گامي موثر در شناسايي اين حوزه تلقي مي شود .
  سواد اطلاعاتي را به عنوان يكي از عوامل آسان گر برنامه هاي مديريت دانش تجزيه و تحليل مي نمايد و مفهوم سواد اطلاعاتي را فراتر از محيط هاي دانشگاهي و يا انجام تحقيقات علمي مورد بررسي قرار مي دهد .
  شيوه اي تلفيقي از مسئله را ارائه مي دهد كه مي تواند به عنوان شيوه اي نو در تحليل مسائل مشابه مورد استفاده متخصصان قرار گيرد .

معرفي مقاله ( سواد اطلاعاتي )

شناسايي و تحليل پيش نيازهاي دستيابي به مهارت سواد اطلاعاتي

محمود سالاري

ابوالفضل حسن آبادي

محمود سالاري . شناسايي و تحليل پيش نيازهاي دستيابي به مهارت سواد اطلاعاتي .با همكاري ابوالفضل حسن آبادي . آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، ۱۳۸۳.

چكيده
   اين مقاله با بيان ضرورت توجه به سواد اطلاعاتي سعي دارد نقش آموزش هاي نظري و بنيادي را در اين زمينه برجسته سازد . با بيان مسئله و مطرح نمودن نگرشهاي موجود در آموزش سواد اطلاعاتي ، به ارائه تعاريف مختلف و عناصر و جنبه هاي گوناگون به منزله پيش نيازهاي سواد اطلاعاتي نظير سواد كتابخانه اي ، سواد ديجيتالي ، سواد رسانه اي ، سواد رايانه اي ، در قالب جدول مقايسه اي به شناسايي توانايي هاي مورد نياز سواد اطلاعاتي مي پردازد . سپس بر اساس آن تواناييها ، تحليلي پيرامون پيش نيازهاي اساسي سواد اطلاعاتي ارائه مي گردد . در ادامه به تحليل هر يك از پيش نيازها مانند روش شناسي ، تفكر انتقادي ، تفكر خلاق ، تفكر تحليلي ( اكتشافي ) به تاثير و نقش هر يك از آنها در سواد اطلاعاتي اشاره مي شود .
   در خاتمه توجه برنامه ريزان آموزشي را به بازنگري در برنامه هاي آموزش سواد اطلاعاتي معطوف مي دارد ، و نتيجه گيري مي كند كه براي رسيدن به سواد اطلاعاتي واقعي راهي به جز نهادينه كردن مهارت هاي بنيادي كه به ارتقاي شيوه تفكر و شناخت افراد منتهي مي شود ، وجود ندارد .

كتابخانه ديجيتال ملي ايران

به گزارش معاونت فناوري اطلاعات سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران پس از فراخوان عمومي مناقصه سيستم توليد و مديريت محتواي الكترونيكي – كتابخانه ديجيتال در تاريخ 22/2/84، هم اكنون ارزيابي كيفي و كمي پيشنهاد ها در كميته اي متشكل از متخصصان فناوري اطلاعات و مديريت محتوا در دست انجام است.
آقاي دكتر علي  فيروزآبادي  مشاور فناوري اطلاعات سازمان هدف از اجراي اين پروژه را ارائه خدمات نوين كتابخانه اي به كاربران و دسترسي به منابع اطلاعاتي و كتابخانه اي به صورت ديجيتال عنوان كردند. ايشان همچنين  تصريح نمودند كه كليه امور تحقيقاتي و مطالعاتي اين پروژه توسط كارشناسان مجرب واحد فناوري اطلاعات سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران صورت گرفته است....متن اصلي

معرفي مقاله ( آموزش استفاده كننده )

خدمات اطلاع رساني و آموزش كاربران

 عاصفه عاصمي

 دانشجوي دكتراي تخصصي كتابداري واطلاع رساني دانشگاه پونا- هندوستان و عضو هيات علمي دانشگاه اصفهان
 مينا افشار

عضو هيات علمي دانشكده مديريت و اطلاع رساني پزشكي دانشگاه علوم پزشكي اصفهان  

 

 چكيده:
امروزه ما در عصر خدمت رساني هستيم ودر عصر حاضربايستي تمامي محصولات الكترونيكي در كتابخانه ها به طور تلفيقي با خدمات اطلاع رساني ارائه گردند . چنين ارتباط نزديكي نشان مي دهد كه چگونه آموزش كاربران شبكه مي تواند ابزار موثري جهت ارتقاء خدمات  كتابخانه اي در سراسر شبكه هاي کتابخانه اي باشد.
از طرفي مي توان اين ارتباط را بگونه اي خاص  در قالب آموزشي جهت تأمين نيازهاي كاربران طراحي نمود . از جمله :معرفي كتابخانه، آموزش رسمي نحوه  جستجو دربانك اطلاعاتي كتابخانه،چگونگي جستجوي اطلاعات كتاب شناختي و بانكهاي اطلاعاتي موضوعي،آموزش چگونگي يافتن اطلاعات مرتبط دراينترنت و ارزيابي كارها..... متن اصلي
 

کتابخانه هاي آستان قدس رضوي در سراسر کشور داراي آرشيو تاريخ شفاهي مي شوند

كتابخانه هاي وابسته به آستان قدس رضوي در سراسر کشور داراي واحد آرشيو تاريخ شفاهي مي شوند. مسوول پژوهش اين سازمان با بيان اين مطلب گفت: با توجه به مصوبه شوراي پژوهش، تعدادي از کتابداران کتابخانه هاي وابسته مي توانند پس از آموزش تخصصي تاريخ شفاهي در شهرستان خود از افرادي که داراي اطلاعات تاريخي مي باشند مصاحبه شفاهي بگيرند. زهرا طلايي افزود: اين مصاحبه ها مي تواند در موضوع هاي تاريخ انقلاب اسلامي ، تاريخ سياسي و فرهنگي، مذهبي و اجتماعي و نيز تاريخچه حرفه ها و مشاغل قديمي آن شهر باشد. وي به فعاليت هاي بخش آرشيو تاريخ شفاهي مديريت امور اسناد و مطبوعات اين سازمان اشاره کرد و گفت: اين بخش از سال 1376 شروع به فعاليت نموده و تا کنون بيش از 700 مورد مصاحبه در موضوع هاي مختلف از قبيل تاريخ آستان قدس و تاريخ سياسي، فرهنگي و اجتماعي شهر مشهد انجام داده است. وي افزود: بخشي از اين مصاحبه ها پس از پياده سازي و ويرايش به عنوان منابع مهم تاريخي و پژوهشي در کنار اسناد مکتوب ، مورد استفاده محققان و پژوهشگران قرار مي گيرد. مسوول پژوهش اين سازمان تصريح کرد: کارشناسان بخش آرشيو تاريخ شفاهي علاوه بر مصاحبه با شخصيت ها، با شرکت کنندگان نشست ها و همايش هاي علمي نيز مصاحبه تخصصي انجام مي دهند مي نمايند. زهرا طلايي در ادامه خاطر نشان کرد: تهيه عکس از بناهاي تاريخي از قبيل بافت قديمي شهري، مساجد، حمام ها و کاروانسراهاي قديمي نيز يکي از وظايف اين بخش است که تا کنون از مکانهاي تاريخي شهرهاي مشهد، تربت حيدريه، تربت جام، خواف و گناباد فيلم و عکس تهيه شده است.  متن اصلي

شش مهارت بزرگ ( قسمت آخر )

در آخرين قسمت به مراحل ۴ ، ۵ و ۶ اين مدل مي پردازيم :

4) استفاده از اطلاعات
4-1 . به كار بردن ( مثلا خواندن ، شنيدن ، ديدن ، لمس كردن ) اطلاعات در يك منبع
4-2 . استخراج اطلاعات مرتبط از يك منبع
  بعد از جمع آوري اطلاعات ، شخص تصميم مي گيرد چه اطلاعاتي با ارزش هستند و اطلاعات لازم را ارائه مي دهد . اين مراحل روي يافتن اطلاعات و سپس استفاده از آنها متمركز است .
5) تركيب جديد
5-1 . سازماندهي اطلاعات از منابع
5-2 . ارائه اطلاعات
  در مرحله پنجم ، فرد همه اطلاعات جمع آوري شده مرتبط با موضوع مورد جستجو را به كار مي گيرد . انجام اين مرحله سبب مي شود اطلاعات جمع آوري شده در قالب اطلاعات جديد عرضه شوند . به عنوان مثال ، هنگام نوشتن يك مقاله تحقيقي ، شخص اطلاعات جمع آوري شده را ماهرانه تركيب نموده و از طريق سازماندهي آنها ، نوشته اي جديد توليد مي نمايد .
6) ارزيابي
6-1 . سنجش نتيجه ( كارآمد بودن )
6-2 . ارزيابي فرآيند حل مسئله اطلاعاتي
   اين مرحله كارايي فرآيند را تعيين مي كند . در اين مرحله فرد سعي مي كند با پاسخگويي به سئوالهايي مانند : " چه روشهايي در جستجوي اطلاعات موثر بوده اند ؟ " و " آيا نياز اطلاعاتي به طور كامل مرتفع گرديده است ؟‌ " فرآيند جستجوي اطلاعات را ارزيابي نمايد . چنين شيوه اي خود – ارزيابي سبب مي شود شخص در آينده در حل مشكلات اطلاعاتي ، موفق تر باشد زيرا از نقاط ضعف و قوت خويش آگاه مي شود .

علاقه مندان مي توانند جهت كسب اطلاعات بيشتر علاوه بر مقاله مورد استفاده بنده به سايت شش مهارت بزرگ به آ درس www.big6.com مراجعه نمايند .

منبع :مرضيه بردستاني . رويكرد فراشناختي به سواد اطلاعاتي . آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، ۱۳۸۳.

معرفي مقاله ( سواد اطلاعاتي )

فربه تر از اطلاعات و دانش

فرزاد دادرس

در : آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، 1383: 135-152

در اين مقاله چالشهاي مربوط به مفهوم اطلاعات و سواد اطلاعاتي از سه ديدگاه مورد بررسي قرار مي گيرند :

1. مفهموم ، ماهيت و اهميت راهبردي اطلاعات ، از ديدگاه " شناختي " بررسي مي شود كه مهم ترين نوع بررسي در مورد ماهيت كلي اطلاعات است . آنچه كه محور اين بررسي را تشكيل مي دهد آن است كه بدانيم " اطلاعات " ماهيتا در فرايندهاي شناختي مربوط به ذهن انسان از چه ارزش و اعتباري برخوردار است .
2. ديدگاه دوم مبتني است بر يك تحليل تاريخي از سير تكامل تكنولوژي اطلاعات و تاثيرات آن بر نگرشهاي جهان سومي . اين تحليل موقعيت تفكر كنوني موجود نسبت به اطلاعات در كشورهاي در حال توسعه را مورد كاوش قرار مي دهد و علت نگرشهاي موجود و كاستيهاي آنها را بررسي مي كند .
3. در پايان ديدگاه دوم با ديدگاه سوم با عنوان " جبر مداري ساسي - تكنولوژيك اطلاعات " و ايده " جريانهاي ضد اطلاعاتي غرب " پيوند مي خورد . عمده تمركز ديدگاه آخر بر آن است كه اعتقاد دارد ديگر چيزي به نما " اطلاعات " آنگونه كه ما تصور مي كنيم وجود ندارد و تصورات موجود ، القاهاي جبر مدارانه و سلطه طلبانه نظام سرمايه داري بيشتر نبوده است . بر آيند ديدگاههاي ارائه شده در اين گفتار ، با تكيه بر ديدگاه شناختي به عنوان محوري ترين اصل مرتبط با نياز انسان به آگاهي و خرد ، به مفهوم " شناخت متعالي يا معرفت " به عنوان جايگزيني براي مفهوم اطلاعات رسيده و در نهايت به نظريه " سواد شناختي " ختم مي گردد .
   

شش مهارت بزرگ ( قسمت دوم )

در ادامه مطالب قبل در مورد شش مهارت بزرگ به مرحله دوم مي پردازيم :

2)راهبردهاي جستجوي اطلاعات
2-1 . تعيين دامنه منابع اطلاعات ممكن و در دسترس
2-2 . ارزيابي منابع اطلاعاتي مختلف براي تعيين بهترين منبع
  پس از توصيف دقيق مسئله ، شخص بايد تصميم بگيرد از كدام منبع اطلاعاتي استفاده نمايد . اين مرحله ، مرحله "تصميم گيري" است . در دنياي اطلاعاتي امروز كه منابع مختلف اطلاع رساني شكل گرفته اند ، شخص بايد به وسيله معيارهايي چون صحت و دقت ، اعتبار ، دسترس پذيري و سهولت استفاده ، منابع اطلاعاتي را انتخاب نمايد .
3) مكان يابي منابع
3-1 . مكان يابي منابع
3-2 . يافتن اطلاعات از طريق منابع
اين مرحله ، اجراي روشهاي جستجوي اطلاعات است . اين مهارتها استفاده از ابزار دسترسي به اطلاعات مانند پايگاههاي اطلاع رساني كتابشناختي و يا نمايه هاي چاپي را شامل مي شود .

منبع :مرضيه بردستاني . رويكرد فراشناختي به سواد اطلاعاتي . آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، ۱۳۸۳.

شش مهارت بزرگ ( قسمت اول )

دوستان چون مطمئن هستم هيچ كس حوصله خواندن مطالب طولاني را در وب لاگ ندارد شش مهارت بزرگ سواد اطلاعاتي را در چند قسمت برايتان بيان ميكنم . اميدوارم كه مفيد واقع شود .

طبق بررسيهايي كه ايزنبرگ و بركويتز انجام دادند وسيع ترين و شناخته شده ترين رويكرد حل مسئله اطلاعاتي كه نه تنها در موقعيت هاي تحصيلي بلكه در زندگي روزمره شخص نيز قابل استفاده است " شش مهارت بزرگ " مي باشد .طراحان اين مدل اظهار مي دارند اين مدل " تفكر منتقدانه " را در دانشجويان تقويت نموده ، مهارتهاي لازم براي آمايش اطلاعات - و نه صرفا استفاده از آن - را به آنها مي آموزد . اگر دانشجويان بياموزند هنگام جستجوي اطلاعات اصولي و بادقت عمل كنند ، مهارتهاي اطلاع يابي شان را در جهت يافتن ، پردازش و استفاده موثر اطلاعات بهبود بخشيده اند . اين راه حل اصولي را مي توان " سواد اطلاعاتي " ناميد . مدل " شش مهارت بزرگ" يكي از بهترين روشهايي است كه مي تواند ساختاري كلي و گسترده براي طرح برنامه هاي آشنايي با مهارتهاي اطلاع يابي و كتابخانه اي فراهم نمايد .

اين مدل۶ مرحله دارد كه هر مرحله اصلي نيز داراي ۲ مرحله فرعي به ترتيب زير مي باشد :

۱) توصيف مسئله

۱-۱ . تشريح مسئله اطلاعاتي

۱-۲. توصيف نياز اطلاعاتي به منظور كامل نمودن مسئله

 قبل از وارد شدن در مراحل جستجوي اطلاعات ، نخست فرد بايد نياز اطلاعاتي خود را تشريح نمايد . شناخت نياز اطلاعاتي به او كمك مي كند تا نوع اطلاعاتي را كه بايد فراهم شود بشناسد . ايزنبرگ و بركويتز معتقدند بيشتر افراد وقت خيلي كمي را براي توصيف و تشريح مسئله اختصاص مي دهند و مستقيما وارد روشهاي جستجوي اطلاعات يعني مرحله ۲ مي شوند . اگر مرحله اول يعني شناسايي دقيق اطلاعات صورت گيرد ، شخص مي تواند با حركتي جهت دارتر و متمركزتر به سوي حل مسئله پيش برود .

منبع :مرضيه بردستاني . رويكرد فراشناختي به سواد اطلاعاتي . آموزش استفاده ?نندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، ۱۳۸۳.

معرفي مقاله ( سواد اطلاعاتي )

استانداردهاي سواد اطلاعاتي

فصلنامه اطلاع رساني. دوره 19، شمارهء اول و دوم
پائيز و زمستان 1382

 

نوشته: دكتر عشرت زماني

 عضو هيئت علمي دانشكده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه اصفهان

 چكيده
                مأموريت اصلي مؤسسات آموزش عالي، تربيت يادگيرندگان مادام‌العمر است. با اين فرض كه افراد داراي قابليتها و توانايي‌هاي ذهني استدلال و تفكر انتقادي هستند. دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي بايد در طول دوره‌ها و دروس دانشگاهي به دانشجويان به عنوان عضوي از جامعه و همچنين شهروندان مطلع بياموزند كه چگونه ياد بگيرند. سواد اطلاعاتي كليد اصلي يادگيري مادام‌العمر مي‌باشد. براي سنجش ميزان سواد اطلاعاتي افراد لازم است استانداردهايي تعيين گردد. يكي از استانداردهاي تعيين شده براي سنجش سواد اطلاعاتي «استانداردهاي قابليت سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي»1 است كه در اين مقاله مورد بررسي قرار مي‌گيرد. استانداردها همچنين شامل فهرستي از بازده‌ها براي سنجش پيشرفت دانشجويان در كسب سواد اطلاعاتي است. اين بازده‌ها به عنوان راهنما براي استادان، كتابداران و ساير كساني كه دنبال روشهايي براي اندازه‌گيري يادگيري دانشجويان در زمينة سواد اطلاعاتي هستند مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد....متن كامل
كليدواژه:استانداردهاي سواد اطلاعاتي/ استانداردهاي شايستگي/ آموزش عالي/ ابزارهاي سنجش/ فناوري اطلاعات

معرفي مقاله ( آموزش استفاده كننده )

آموزش استفاده كنندگان:

 آموزش كتابداران براي استفاده از فن آوريهاي جديد در كشورهاي در حال توسعه

 

نوشته: هانس راج چوپرا

(Hans Raj Chopra:Reader, Department of Library & Information Science Panjab University Chandigarh, India)

گردآوري، ترجمه و تدوين: ‌حسن صياميان
 عضوهيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني مازندران
و افسانه شهرhttp://www.irandoc.ac.ir/data/E_J/vol3/User_education.htmابي
كارشناس علوم كتابداري و اطلاع رساني
 

مقدمه:
 
اگر به يك فرد يك ماهي بدهي ، يك وعده غذا خواهد داشت؛ اگر ماهي گرفتن را به او ياد بدهيد، براي تمام عمرش غذا خواهد داشت.

يا به عبارت ديگر:
- اگر يك ماهي به من بدهي، يك وعده غذا به من داده اي
- اگر دو ماهي به من بدهي، دو وعده غذا داده اي
- اگر ماهيگيري به من ياد بدهي، يك عمر مرا بي نياز كرده اي .
 
اين ضرب المثل از چين باستان، به روشني نياز به آموزش استفاده كننده  دركليه رشته هاي دانش بشري را مشخص مي سازد....متن كامل

معرفي مقاله ( سواد اطلاعاتي )

سياست هاي سواد اطلاعاتي در جوامع اطلاعاتي
عبدالرضا نوروزي چاكلي
در : آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان
قدس رضوي، 1383: 135-152

چكيده :
سواد اطلاعاتي علاوه بر افزايش آگاهي هاي عمومي و رضايت فردي شهروندان ، در توسعه اقتصادي ، اجتماعي ، فرهنگي و سياسي جوامع نيز نقش موثري ايفا مي كند . بر اين اساس امروزه در كشورهايي كه برنامه هاي جامعه اطلاعاتي را دنبال مي كنند ، سواد اطلاعاتي به عنوان يك ضرورت اساسي و حياتي در نظر گرفته شده و هرگونه ضعفي در اين زمينه به عنوان خلاء اساسي و جبران ناپذير به شمار مي آيد . به همين دليل اين كشورها برنامه هاي گسترده اي را براي تقويت سواد اطلاعاتي تدارك ديده اند . بيشترين تاثير اين برنامه ها بر حوزه آموزش و كتابخانه بوده و در همين راستا وظايف خطير و نويني بر عهده اين دو نهاد قرار داده شده است .
اين مقاله در صدد است تا ضمن بررسي مفهوم سواد اطلاعاتي ، برخي از مهم ترين نقش هاي آن را در برقراري دموكراسي و توسعه جوامع برشمرده ، سپس به تعدادي از مهم ترين سياست ها ، برنامه ها و عملكردهاي كشورهاي فعال در اين زمينه اشاره مي كند

اهداء پايان نامه

جمعي از دانشجويان مقطع کارشناسي ارشد رشته کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال، پايان نامه هاي خود را به کتابخانه مرکزي آستان قدس رضوي اهداء نمودند. رئيس روابط عمومي سازمان با بيان اين مطلب گفت: موضوع اين پايان نامه ها، متنوع و بعضا کم نظير مي باشد و شامل پژوهشهايي است که براي اولين بار در ايران ا نجام شده است. محمديان افزود: بررسي وضعيت نمايه سازي مواد مکتوب غير کتابي در پژوهشگاه هاي شهر تهران، امکان سنجي ايجاد کتابخانه مجازي، مقايسه رفتار اطلاع يابي کاربران متخصص و غير متخصصص کتابخانه تخصصي وزارت امور خارجه، بررسي ميزان استفاده نابينايان و کم بينايان از کتابهاي گويا، بريل و الکترونيکي در استان تهران، بررسي نگرش کتابداران کتابخانه هاي بيمارستاني وابسته به دانشگاه هاي علوم پزشکي، عناوين برخي از پايان نامه هاي اهدايي مي باشد. وي خاطر نشان کرد: با اعلام فراخوان پژوهشي حمايت از پايان نامه هاي تحصيلات تکميلي تا کنون بيش از هزار عنوان رساله و پايان نامه در اين مرکز گرد آمده است. رئيس روابط عمومي سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوي اضافه کرد: سازمان با هدف گردآوري منابع پژوهشي، از پايان نامه هاي تحصيلات تکميلي در زمينه اولويت هاي پژوهشي سازمان و در موضوع هايي از قبيل کتابداري، نسخ خطي، اسناد و موزه داري حمايت مي کند...متن اصلي